Dạy bé ngồi xuống khi đứng vịn và nói không với xe tập đi

Bé biết kéo đứng trước khi biết ngồi xuống: cách dạy con cong gối hạ người an toàn, xử lý cơn khóc trong cũi, và vì sao nên tránh xe tập đi.

Lưu ý y khoa: Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế khám, chẩn đoán hoặc điều trị bởi bác sĩ. Mọi thắc mắc về tình trạng cụ thể của con, hãy trao đổi với bác sĩ nhi khoa.

Trả lời nhanh

Bé kéo đứng lên rồi kẹt ở trên là chuyện mình gặp hoài. Tay con khỏe trước nên con kéo người lên nhanh. Gối và hông khỏe sau nên ngồi xuống tới muộn hơn.

Ban ngày bạn tập cho con gập gối, hạ mông từ từ, tay bạn đỡ hông con. Làm nhiều lần là con quen dần.

Xe tập đi thì mình bỏ qua luôn. Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ phản đối loại này vì nguy cơ chấn thương. Sách cũng ghi rõ nó cản trở cơ chân phát triển đúng. Cho con vịn đồ chắc và đẩy xe gỗ nặng, chậm thì ổn hơn.

Ý chính

• Đứng lên trước, ngồi xuống sau là trình tự thường gặp. Tập gập gối và đỡ hông mỗi ngày.
• Đêm con kẹt ở thành cũi thì vào đỡ con ngồi xuống, vỗ về ngắn rồi ra.
• Không dùng xe tập đi vì nguy cơ lăn cầu thang và với tới vật nguy hiểm.
• Cho con vịn đồ chắc, đẩy xe gỗ nặng và luôn có người trông.
• Chân trần trong nhà sạch và khô giúp con giữ thăng bằng tốt hơn.

Vì sao con đứng lên được mà chưa ngồi xuống được

Sách ghi kéo đứng khoảng 8 tới 12 tháng. CDC xếp kéo đứng và đi nắm quanh đồ đạc vào mốc 1 tuổi. Đứng lên chủ yếu dùng lực kéo của tay nên con làm được sớm.

Ngồi xuống khó hơn nhiều. Con phải gập gối, ngả trọng tâm ra sau rồi hạ người có kiểm soát. Nhóm cơ đùi và phối hợp này xong sau vài tuần tới vài tháng.

Nên lúc con khóc đứng trong nôi là con kẹt thật. Con chưa biết cách xuống. Mình dạy con cách ngồi xuống là đủ, không cần mắng hay để con tự xoay xở trên cao.

Cách dạy ngồi xuống từng bước

Tập lúc con tỉnh và vui, mỗi lần vài phút thôi:

1. Quỳ hoặc ngồi ngang tầm con đang vịn. Đặt tay bạn lên đùi con, gợi ý con gập gối.
2. Một tay đỡ hông, hướng con hạ mông xuống sàn hoặc nệm. Nói từng bước cho con nghe: gập gối nào, ngồi xuống nào.
3. Khi con quen, cho con vịn chỗ thấp dần như thành ghế thấp hay hộp cứng. Con sẽ tự hạ người với ít trợ giúp hơn.
4. Khen ngay lúc mông con chạm sàn an toàn. Lặp lại 5 tới 10 lần mỗi ngày, lồng vào giờ chơi.

Mình tránh nhấc bổng nách con từ phía sau lúc con đang chới với. Làm vậy con dễ giật mình và mất cảm giác kiểm soát. Cứ để chân con chịu lực dần dần.

Tình huống cũi ban đêm: xử lý bình tĩnh

Kịch bản quen lắm: 2 giờ sáng, con kéo đứng trong cũi rồi khóc vì không xuống được. Bạn làm thế này:

• Vào phòng, để đèn mờ, nói nhỏ. Đỡ con ngồi xuống như ban ngày đã tập.
• Vỗ về 1 tới 2 phút, đặt con nằm lại, đắp chăn mỏng nếu nhà có dùng.
• Rồi ra ngoài. Con lại đứng và khóc thì lặp lại, mỗi lần chờ dài hơn một chút.
• Ban ngày tập ngồi xuống thật nhiều. Thạo ban ngày thì vài tuần sau con tự xoay được ban đêm.

Giờ ngủ mình giữ buồn tẻ: đèn mờ, ít nói, không bế rong, không cho bú thêm ngoài cữ đã định. Nhất quán vài đêm là con hiểu đứng dậy lúc nửa đêm cũng chẳng có gì vui.

Vì sao sách nói không với xe tập đi

Ba điểm này theo sách và quan điểm của Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ:

1. Bé trong xe đi nhanh và bất ngờ. Người lớn không kịp phản ứng ở mép cầu thang hay bậc thềm.
2. Xe nâng tầm với của con lên cao và xa hơn. Nồi nóng, hóa chất, ổ điện lẽ ra ngoài tầm bé bò thì giờ con với tới.
3. Ngồi trong xe, con đẩy bằng đầu ngón chân. Con không tập được cách giữ thăng bằng của bước đi thật. Sách ghi rõ xe tập đi cản trở cơ chân phát triển đúng.

Ở Canada, xe tập đi cho trẻ đã bị cấm lưu hành. Nhà nào được tặng hay lỡ mua rồi thì cất đi. Đừng vì tiếc tiền mà cho con dùng một chút.

Thay thế an toàn: thanh vịn và đồ chơi đẩy

• Kê ghế nặng, thành giường, kệ thấp vững thành chuỗi điểm vịn quanh phòng. Bắt vít mọi tủ kệ vào tường, vì con sẽ kéo cả người lên bất cứ thứ gì trong tầm tay.
• Chọn xe đẩy gỗ nặng, đi chậm, tay cầm vừa tầm. Đồ nhẹ bánh trơn dễ lao đi làm con ngã sấp.
• Thanh gỗ thấp bắt vít chắc vào tường cũng tiện. Con tự kéo đứng rồi tập ngồi xuống ngay tại chỗ an toàn.
• Mọi buổi tập đứng hay tập đẩy đều cần người lớn trong tầm tay. Nhất là gần cầu thang, cửa ra vào và bếp.

Đi chân trần trong nhà: khi nào và nền thế nào

Chân trần giúp con cảm nhận mặt sàn và chỉnh thăng bằng tự nhiên hơn giày cứng. Bạn chỉ áp dụng khi sàn sạch, khô, không trơn. Rà trước vật nhỏ, nắp pin, mảnh vụn trong tầm tay con. Dọn cạnh sắc ở tầm ngã.

Ra ngoài, trời lạnh hay nền gồ ghề thì mang giày mềm, đế chống trượt, vừa chân. Không cần giày tập đi đắt tiền. Sách cũng không nêu bằng chứng nào cho thấy giày cứng giúp biết đi sớm hơn.

Bài liên quan trong chương

• be-tap-di-moc-dung-di-nam-buoc-dau-tien: chuỗi mốc đứng tới bước đi.
• an-toan-nha-co-be-biet-treo-keo-chung-cu: gia cố nhà, cổng cầu thang.
• goc-montessori-9-12-thang-va-vai-tro-cua-bo: thanh kéo đứng, đồ chơi đẩy.