Dự án của tôi365 Ngày Đầu Đời Của ConChương 01: Tuần đầu
Đau núm vú khi cho bú và hồi phục của mẹ tuần đầu
Tức nhẹ núm vú là thường, đau dữ dội kéo dài thường do ngậm sai: cách chỉnh khớp ngậm, theo dõi sản dịch, baby blues và dấu hiệu phải đi khám.
Tức nhẹ núm vú những ngày đầu là phổ biến; đau dữ dội hoặc kéo dài thì nguyên nhân số một là ngậm sai. Chỉnh khớp ngậm sâu cả quầng vú. Cùng đó, theo dõi sản dịch, đau co hồi, táo bón, phù chân và baby blues của mẹ, với ranh giới đi khám rõ ràng.
Lưu ý y khoa: Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế khám, chẩn đoán hoặc điều trị bởi bác sĩ. Mẹ đau nhiều, sốt, sản dịch bất thường thì đi khám ngay, đừng chờ "hết tuần đầu xem sao".
Trả lời nhanh
Tuần đầu bạn làm hai việc cùng lúc. Bé học bú, bạn học cho bú. Cơ thể bạn cũng đang hồi phục sau sinh.
Tức nhẹ núm vú những ngày đầu là phổ biến. Đau dữ dội hoặc kéo dài thì nguyên nhân số một là ngậm sai. Bạn chỉnh khớp ngậm sâu cả quầng vú.
Cùng lúc đó, bạn theo dõi cơ thể mình. Sản dịch nhạt dần. Đau co hồi âm ỉ. Sữa về ngày 3-6. Táo bón và phù chân đỡ dần.
Bạn đi khám ngay khi đau vú kèm sốt và vú đỏ nóng. Sản dịch hôi, sốt, chảy máu tăng lại. Baby blues quá 2 tuần hoặc nặng lên.
Tức nhẹ và đau dữ dội khác nhau thế nào
Bạn phân biệt theo ranh giới thực hành của chương. Tức nhẹ, ê ẩm những ngày đầu thì theo dõi và chỉnh khớp ngậm dần.
Đau dữ dội, nhói mỗi cữ, kéo dài không giảm thì khác. Đó là tín hiệu kỹ thuật sai, cần sửa ngay.
Bạn đừng dùng sức chịu đau của mình để đo. Đau đến mức sợ cữ bú tiếp theo là đã quá ngưỡng. Vì sợ bú thì bạn giãn cữ, giãn cữ thì cương đau và giảm sữa.
Nguyên nhân số một là ngậm sai
Theo chương, đau kéo dài thì thủ phạm đầu tiên là ngậm bắt vú sai. Bé chỉ ngậm núm vú thay vì ngậm sâu cả quầng vú. Núm vú bị ma sát, chèn ép mỗi cữ.
Bạn kiểm tra sau cữ bú ba ngày đầu. Núm vú tròn dài như cũ là ngậm đúng. Bẹt, méo, có vệt trắng là ngậm sai.
Núm vú kể đúng sự thật hơn cảm giác đau. Bạn nhìn hình dạng là biết.
Chỉnh khớp ngậm thế nào
Theo chương có ba thao tác. Mình viết lại cho dễ làm.
Bạn chờ bé há miệng to. Đưa bé vào sâu sao cho bé ngậm phần lớn quầng vú. Môi dưới loe ra như môi cá. Cằm bé chạm vú bạn, mũi hơi hở.
Muốn dừng thì bạn luồn ngón tay sạch vào khóe miệng bé để ngắt lực hút rồi mới rút ra. Đừng kéo tuột núm vú khỏi miệng đang mút.
Bạn đổi tư thế bú mỗi cữ. Bế nôi, ôm bóng, nằm nghiêng. Đổi để điểm tì thay đổi, tránh một chỗ chịu ma sát cả ngày.
Bạn nhờ điều dưỡng xem trực tiếp một cữ bú ở viện trước khi về. Sửa trực tiếp một lần hơn đọc mười bài.
Nứt núm vú thì làm gì
Theo chương, bạn giữ núm vú ẩm bằng sản phẩm an toàn cho bé bú. Tránh xà phòng mạnh làm khô nứt thêm.
Đau kéo dài thì bạn tìm tư vấn sữa mẹ. Đừng "cắn răng chịu đựng".
Bạn trì hoãn cữ bú vì đau thì càng đau hơn do cương thêm, và giảm sữa do ít kích thích. Tìm người giúp về kỹ thuật cho bú cũng là chăm mình để nuôi con lâu dài.
Cơ thể bạn tuần đầu
Theo chương, bạn theo dõi mấy mục sau.
Sản dịch là máu và dịch âm đạo. Đỏ tươi và nhiều ban đầu, nhạt màu và ít dần, hết sau vài tuần. Bạn dùng băng vệ sinh, không dùng tampon vì nguy cơ nhiễm trùng.
Đau bụng âm ỉ như đau bụng kinh là co hồi tử cung. Rõ hơn khi cho bú. Chuyện này bình thường.
Sữa về ngày 3-6. Ngực cương, tức, nóng. Cho bú đều giúp bạn đỡ hơn.
Táo bón, phù chân thì bạn uống đủ nước, ăn rau quả, kê cao chân khi nghỉ.
Baby blues là buồn, dễ khóc, lo âu vài ngày đầu. Phổ biến và tự hết theo chương.
Bạn ghi mỗi ngày một dòng sổ. Sản dịch màu gì, nhiều ít. Có sốt không. Tinh thần thế nào. Đến tái khám bạn có cái mà kể.
Baby blues và ranh giới 2 tuần
Bạn buồn bã, dễ khóc vài ngày đầu sau sinh thì đó thường là baby blues. Phổ biến, tự hết theo chương.
Bạn nhớ ranh giới này. Quá 2 tuần hoặc nặng lên thì khác. Không ngủ được dù bé ngủ. Không muốn chạm vào con. Có ý nghĩ làm hại mình.
Đó có thể là trầm cảm sau sinh. Bệnh này điều trị được nên bạn đừng giấu. Nói với chồng, với bác sĩ, gọi đường dây hỗ trợ. Giấu đi là cách duy nhất chắc chắn không nhận được giúp đỡ.
Khi nào bạn đi khám ngay
Theo chương, bạn đi khám ngay khi đau vú kèm sốt, vú đỏ nóng, mệt mỏi. Đó có thể là viêm vú, cần điều trị sớm.
Sản dịch có mùi hôi, đau bụng dữ dội, sốt, chảy máu tăng lại sau khi đã giảm. Đó có thể là nhiễm trùng hậu sản.
Bạn đừng đợi hết cữ, đừng đợi đầy tháng. Nhiễm trùng hậu sản không chờ ai.
Việc của bố tuần này
Theo chương, việc của bố nói ngắn gọn thế này. Thay tã, vỗ ợ, bế bé để mẹ ngủ, mang nước và đồ ăn cho mẹ.
Bạn vừa làm một việc phi thường, bố làm phần còn lại. Hai bạn chia cụ thể hơn. Bố nhận ca đêm nào, ai nấu ăn, ai dọn nhà, khách đến chơi tiếp thế nào.
Bạn viết ra, dán tủ lạnh. Vì mệt rồi thì không ai nhớ thỏa thuận miệng.
Gắn thẻ
đau núm vúkhớp ngậm đúngsản dịch sau sinhbaby bluesHỏi đáp
Đau núm vú khi cho bú đến mức nào là bình thường?
Theo chương, tức nhẹ ở núm vú những ngày đầu cho bú là phổ biến. Nhưng đau dữ dội hoặc kéo dài thì nguyên nhân số một là ngậm bắt vú sai. Bé chỉ ngậm núm vú thay vì ngậm sâu cả quầng vú. Ranh giới này theo chương: tức nhẹ thì theo dõi và chỉnh khớp ngậm; đau dữ dội thì chỉnh ngay và tìm tư vấn sữa mẹ nếu không đỡ.
Khớp ngậm đúng khi cho bú là thế nào?
Theo chương: bé ngậm phần lớn quầng vú (vùng sẫm màu), môi bé loe ra như môi cá; sau cữ bú, núm vú phải tròn dài như cũ. Nếu bẹt, méo là ngậm sai. Ngắt khớp ngậm đúng cách: luồn ngón tay sạch vào khóe miệng bé để ngắt lực hút rồi mới rút ra, không kéo tuột núm vú. Đổi tư thế bú mỗi cữ để phân tán điểm tì.
Nứt núm vú phải làm sao?
Theo chương: giữ núm vú ẩm (dùng sản phẩm an toàn cho bé bú), tránh xà phòng mạnh làm khô nứt thêm. Đau kéo dài thì tìm tư vấn sữa mẹ (lactation consultant). Đừng "cắn răng chịu đựng": trì hoãn cữ bú vì đau càng làm đau hơn và giảm sữa. Bài viết không gợi ý thương hiệu kem hay thuốc cụ thể.
Dấu hiệu nào của mẹ cần đi khám ngay tuần đầu?
Theo chương: đau vú kèm sốt, vú đỏ nóng, mệt mỏi (có thể viêm vú); sản dịch có mùi hôi, đau bụng dữ dội, sốt, chảy máu tăng lại sau khi đã giảm (có thể nhiễm trùng hậu sản); baby blues kéo dài trên 2 tuần hoặc nặng lên (có thể trầm cảm sau sinh, điều trị được nên đừng giấu). Có một dấu hiệu cũng đi khám.
Về tác giả
Bài liên quan
Chi chi chành chành: hai bàn tay là đủ một buổi tối vui
Trò chi chi chành chành không cần đồ chơi: cách chơi gọn và hướng dẫn cho vợ chồng trẻ chơi cùng em bé mỗi tối.Đồ chơi tuổi thơ 7x 8x: 5 món gắn với một thế hệ
5 món đồ chơi tuổi thơ thế hệ 7x 8x Việt Nam: bi ve, chong chóng giấy, diều giấy và cách chơi lại cùng con hôm nay.Làng quê Việt qua 10 khung cảnh: đưa con về với đồng ruộng
10 khung cảnh làng quê Việt Nam: đồng lúa bình minh, cây đa sân đình, chợ quê, đêm rằm để kể cho con nghe và lên kế hoạch về quê.