Phân su và “bản đồ phân” tuần đầu: bình thường và báo động

Phân đầu tiên (phân su) xanh đen, dính như hắc ín trong 24–48 giờ đầu, rồi chuyển dần sang vàng mù tạt sau vài ngày. Phân lỏng có hạt ở trẻ bú mẹ không phải tiêu chảy. Phân trắng như đất sét thì đi khám ngay.

Lưu ý y khoa: Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế khám, chẩn đoán hoặc điều trị bởi bác sĩ. Mọi lo lắng về phân, tiểu, bú của con, hãy trao đổi với bác sĩ nhi khoa.

Trả lời nhanh

Phân đầu tiên của bé — phân su (meconium) — màu xanh đen, dính như hắc ín, không mùi, đi trong 24–48 giờ đầu. Sau vài ngày, phân chuyển dần sang vàng/mù tạt. Phân trẻ bú mẹ lỏng có hạt mà không mùi là bình thường, đừng tưởng tiêu chảy. Hai báo động duy nhất cần nhớ: phân trắng/bạc màu như đất sét (có thể tắc mật — khám ngay) và phân su kéo dài sau ngày 2–3 chưa chuyển vàng (cần đánh giá bé bú đủ chưa).

Phân su: màu, tính chất, thời điểm theo chương

Theo chương, phân su xanh đen, dính như hắc ín, không mùi — là những gì bé nuốt vào từ trong bụng mẹ (nước ối, chất nhầy, tế bào). Bé đi trong 24–48 giờ đầu, có bé đi ngay sau sinh. Vì dính nên lau khó sạch: lót sẵn khăn ướt ấm, lau từ trước ra sau, bôi một lớp mỏng kem chống hăm nếu da bé đỏ. Phân su đi được nghĩa là đường ruột của bé thông — đó là tin tốt đầu tiên trong tã của con.

Hành trình chuyển sang vàng mù tạt sau vài ngày

Theo chương, sau phân su, phân chuyển dần qua xanh rồi sang vàng/mù tạt trong vài ngày. Tốc độ chuyển phản ánh lượng sữa bé bú vào: bú tốt thì chuyển nhanh, bú ít thì chuyển chậm. Đừng sốt ruột đếm từng tã — nhìn xu hướng vài ngày: màu nhạt dần, vàng dần, số lượng tăng dần là đúng hướng. Chưa chuyển vàng sau ngày 2–3 thì báo cho nhân viên y tế ở lần tái khám, kèm sổ ghi số cữ bú và tã ướt.

Bảng phân theo loại bú

Theo chương:

Bảng này theo chương, chưa đối chiếu độc lập. Giá trị thực hành: biết trước để khỏi hoảng — nhiều nhà thấy phân lỏng đã vội đổi sữa, cho uống men tiêu hóa, kiêng bú mẹ, toàn những việc không cần thiết mà còn hại.

Hai báo động theo chương

Một — phân trắng/bạc màu như đất sét: có thể tắc mật, cần khám ngay. Đây là báo động tuyệt đối, không có "theo dõi thêm xem sao". Gặp một lần cũng đi.

Hai — phân su kéo dài: sau ngày 2–3 phân vẫn xanh đen, chưa chuyển vàng — cần đánh giá bé bú đủ chưa. Đây không phải cấp cứu như phân trắng, nhưng là tín hiệu phải hỏi nhân viên y tế, kèm thông tin số cữ bú, tã ướt, cân nặng của bé.

Bé gái ra dịch trắng hoặc máu nhẹ: bình thường tự hết

Theo chương, vài ngày đầu bé gái có thể thấy dịch trắng hoặc ra máu nhẹ ở vùng kín — do hormone của mẹ truyền qua nhau thai, bình thường và tự hết. Vệ sinh nhẹ nhàng từ trước ra sau bằng nước ấm, không thụt rửa, không bôi gì vào trong. Đi khám khi dịch có mùi hôi, ra nhiều, kéo dài nhiều ngày không giảm, hoặc kèm sốt, bé quấy khóc bất thường.

Khi nào gọi bác sĩ và nên mô tả gì

Gọi bác sĩ khi: phân trắng/bạc màu; phân su kéo dài chưa chuyển; phân có máu đỏ tươi lẫn nhầy kèm bé quấy khóc, sốt, bỏ bú; bé không đi phân su quá 48 giờ. Khi gọi hoặc đi khám, mô tả đủ bốn ý: màu phân (xanh đen, xanh, vàng, trắng, có máu không), thời điểm (từ khi nào, mấy lần rồi), kèm bú (số cữ, lực bú), kèm tiểu (số tã ướt). Chụp ảnh tã mang theo — mô tả bằng lời về màu sắc luôn sai lệch, ảnh thì không.