Làm người kiêng 2 điều, xử thế nhớ 2 điều

Kiêng ghen tị với người khác và xem thường bản thân, giữ giới hạn và biết tiến lùi khi xử thế, tập 4 không gồm ít nói, nhớ cội nguồn, bớt than, giữ sức.

Có đợt vừa khó chịu với thành công của bạn bè vừa tự chê bản thân, trong lòng lúc nào cũng nặng mà không gọi tên được. Về sau rút lại thành mấy điều tự nhắc, chia làm ba nhóm: làm người kiêng 2 điều, xử thế nhớ 2 điều, giữ 4 không. Kể lại mấy lần vấp ở từng nhóm, vì thấy ai cũng hay ngã giống nhau.

Khung chung để nhớ

Ghi khung trước cho dễ theo. Làm người kiêng: không chịu được khi thấy người khác thành công, và coi thường chính bản thân. Xử thế nhớ: giữ vững giới hạn, và biết tiến biết lùi. Bốn không: không nói nhiều, không quên cội nguồn, không than phiền, không tự tiêu hao.

Khó chịu khi bạn thành công

Nói thật, đã có lúc không chịu nổi khi thấy người khác hơn. Bạn cùng khóa lên chức, người quen bán đắt, ngoài mặt chúc mừng mà trong lòng gợn khó chịu. Tệ hơn là có lần ngồi phân tích vì sao họ may, thay vì quay về việc của bản thân. Sai ở chỗ lấy thành công của người khác làm thước đo, càng đo càng mệt.

Có lần mình thử đổi cách: chúc mừng cụ thể một câu thật lòng rồi tắt máy làm ngay một việc nhỏ. Làm xong việc nhỏ là lòng yên lại. Dần dần hiểu ra ghen tị chỉ tốn pin, còn việc làm xong mới nạp pin. Giờ thấy ai hơn thì hỏi họ làm thế nào để học, không còn ngồi so nữa.

Chúng ta nên tập mừng cho người khác như tập một thói quen. Mừng được cho người ta thì đầu cũng nhẹ.

Coi thường chính bản thân

Điều thứ hai hay vấp là tự chê. Có đợt việc không thuận, gặp ai cũng kể khổ cho nhẹ miệng nhất thời. Kể xong người ta ái ngại, bản thân thì càng nản. Sai ở chỗ đem nỗi khổ trong lòng đi rải khắp nơi, tưởng được thương mà hóa ra tự làm nhỏ đi.

Về sau đổi cách: lúc nản thì viết ra giấy, viết xong gấp lại, hôm sau đọc lại thường thấy nhẹ hơn. Chuyện sâu chỉ kể với vợ hoặc bạn thân, kể để tìm hướng xử lý chứ không kể để than cho hết ngày. Giữ được miệng là giữ được khí.

Chúng ta nên thương bản thân mà đừng kể lể. Buồn thì viết, kẹt thì hỏi hướng đi, đừng đem bản thân ra làm trò mua vui.

Không biết từ chối

Giữ vững giới hạn là bài học đắt nhất. Hồi mới làm dịch vụ, ai nhờ gì cũng nhận, báo giá thì ngại, phạm vi thì mù mờ. Kết quả là làm tới khuya mà khách vẫn chưa vừa ý, vừa mệt vừa mất tiền. Sai ở chỗ sợ mất lòng nên không dám nói rõ từ đầu.

Thật ra sau vài cú đau mới học được cách nói rõ: báo giá và phạm vi trước, phát sinh thì trao đổi thêm. Kèo không hợp thì từ chối sớm cho gọn. Từ chối sớm đỡ mất lòng hơn nhiều so với nhận rồi làm uể oải.

Chúng ta nên rõ ràng từ đầu, tử tế nhưng có giới hạn. Giới hạn rõ thì mối quan hệ mới bền.

Tranh phần nổi

Biết tiến biết lùi là điều học muộn. Hồi trẻ đi họp hay giành nói, sợ người ta không thấy. Có món lợi nhỏ trước mắt là nhào vô, sau mới thấy tốn thời gian mà mất uy tín. Sai ở chỗ tham được nhìn thấy, tham được chút ít.

Giờ tập ngược lại: chỗ cần nói thì nói ý chính trước, chỗ nên nhường thì nhường. Lợi nhỏ mà mất thời gian và uy tín thì bỏ. Lùi một bước đúng lúc thường giữ được mối quan hệ lâu dài, mà làm ăn lâu dài quý hơn một món lợi một lần nhiều.

Chúng ta nên nhìn xa một chút. Nhường hôm nay để còn gặp nhau ngày mai.

Bốn cái không tập dần

Không nói nhiều là cái tập đầu tiên vì từng nói lan man rồi phải chữa lời. Giờ báo cáo thì nói kết quả trước, nhắn tin công việc thì một tin chốt đủ giờ, việc, người làm. Nói ít đi mà trúng hơn, đầu cũng nhẹ.

Không quên cội nguồn thì giữ bằng việc nhỏ: gọi về nhà đều đặn, về quê thì ghé thăm họ hàng, có dịp kể cho con nghe chuyện quê. May còn bố mẹ để gọi, mỗi lần gọi xong thấy vững hơn.

Không than phiền là cái khó vì than miệng thì dễ. Đặt quy tắc là than một câu phải kèm một hướng xử lý. Kẹt xe thì mai đi sớm hơn. Việc nhiều thì chia nhỏ ra làm. Than mà không có hướng xử lý thì tự nhắc dừng lại, đi uống nước rồi làm tiếp.

Không tự tiêu hao thì thấm sau mấy đợt thức khuya liên tục. Thức đêm lướt điện thoại, sáng dậy mệt, cả ngày làm chậm. Giờ tắt máy sớm, ngủ đủ, ăn đúng bữa. Giữ sức để hôm sau còn sức làm việc quan trọng.

Giữ lại gì

Mình cũng từng sai đủ cả rồi mới ngấm, nên đang vấp thì đừng tự trách. Cùng sửa từng điều một, gọn được một điều là các điều khác tự nhẹ theo. Hai chữ chừng mực thôi: vui cho người khác mà không quên việc của bản thân, chơi đẹp mà có giới hạn, nói ít, nhớ nguồn, bớt than, giữ sức.