Bé 1 tuổi ăn cùng gia đình: 3 bữa chính, mật ong và thực đơn mẫu

Bước ngoặt sau 1 tuổi: con ăn cùng bàn với gia đình theo khung 3 bữa chính và 2 bữa phụ, cắt nhỏ phần nhỏ, không thêm muối đường, không ép ăn, mật ong dùng được từ 1 tuổi, kèm thực đơn ngày mẫu chỉ tham khảo.

Lưu ý y khoa: Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn dinh dưỡng hay khám bệnh bởi bác sĩ. Con có dấu hiệu dị ứng thực phẩm, chậm tăng cân hoặc biếng ăn kéo dài cần được bác sĩ đánh giá trực tiếp.

Trả lời nhanh

Qua sinh nhật 1 tuổi, mình cho con ăn cùng bàn với cả nhà luôn. Khung mình theo là 3 bữa chính và 2 bữa phụ mỗi ngày. Cơm, thịt, cá, rau, canh của người lớn, mình lấy riêng phần cho con trước khi nêm mặn, rồi cắt nhỏ và nấu mềm hơn.

Ba điều mình giữ kỹ: không thêm muối hay đường vào phần của con, không ép ăn, và luôn có người lớn ngồi cùng khi con ăn vì tuổi này vẫn dễ hóc. Mật ong thì từ 1 tuổi là dùng được. Đồ uống có đường thì mình tránh hẳn.

Ý chính

• Khung ăn: 3 bữa chính cùng gia đình, xen kẽ 2 bữa phụ nhẹ như trái cây, rau củ hấp, bánh mì, sữa chua.
• Lấy phần riêng cho con trước khi nêm mặn cho người lớn, cắt nhỏ, nấu mềm.
• Không thêm muối hay đường vào thức ăn của con. Tránh đồ uống có đường.
• Mật ong dùng được từ 1 tuổi, nhưng đồ ngọt nói chung vẫn nên hạn chế.
• Không ép ăn: mình lo món và giờ giấc, con quyết định ăn bao nhiêu.
• Luôn giám sát khi con ăn vì nguy cơ hóc nghẹn. Thực đơn mẫu trong bài chỉ để tham khảo.

Ăn cùng bàn, chỉ khác khâu chuẩn bị

Từ 12 tháng, con ngồi vào bàn ăn như một thành viên nhỏ nhất trong nhà. Thực đơn của cả nhà chính là thực đơn của con. Điểm khác duy nhất nằm ở khâu chuẩn bị: cắt nhỏ, nấu mềm hơn, và lấy phần nhỏ ra trước khi nêm nếm mặn cho người lớn.

Mình thích nhất là khoản con học bằng mắt. Con nhìn bố mẹ cầm thìa, nhai, trò chuyện rồi bắt chước theo. Bữa cơm nhờ vậy cũng rộn ràng hơn.

Khung 3 bữa chính, 2 bữa phụ và chuyện không ép

Khung trong sách là 3 bữa chính cùng gia đình, xen kẽ 2 bữa phụ nhẹ. Ví dụ trái cây cắt hạt lựu, rau củ que hấp mềm, bánh mì, sữa chua. Giờ ăn đều đặn giúp con đói đúng bữa và bớt ăn vặt linh tinh.

Nguyên tắc mình thấy khó nhất mà cũng quan trọng nhất: con tự quyết định lượng ăn. Không ép, không đút ép, không so với bé nhà khác ăn hai bát. Có bữa con ăn khỏe, có bữa chỉ nghịch vài miếng rồi đòi xuống ghế. Ở tuổi lên một, cả hai kiểu đó đều gặp hoài.

Muối đường và đồ uống có đường

Thận của trẻ 1 tuổi chưa cần thêm gánh nặng muối. Vị giác đang hình thành cũng không cần đường để ăn ngon hơn. Sách dặn rõ: không thêm muối hay đường vào thức ăn của con.

Nhóm nên tránh hẳn là đồ uống có đường: nước ngọt, si-rô pha, sữa lắc, nước ép trái cây đóng hộp. Vừa không cần thiết, vừa dễ gây sâu răng và thừa cân. Nước lọc là thức uống đi kèm bữa ăn mình thấy ổn nhất. Sữa thì uống sau bữa thay vì thay bữa, theo mức 2 servings mỗi ngày trong sách.

Mật ong từ 1 tuổi, nhưng đồ ngọt vẫn hạn chế

Trước 1 tuổi, mật ong bị cấm vì nguy cơ ngộ độc botulism ở trẻ nhũ nhi. Từ 1 tuổi, theo sách nguy cơ này đã hết nên mật ong dùng được.

Nhưng dùng được không có nghĩa là ăn thoải mái. Thói quen ăn ngọt hình thành rất sớm và theo con nhiều năm. Một chút mật ong phết bánh mì thỉnh thoảng thì ổn. Nước mật ong ngọt uống hằng ngày thì không nên.

Thực đơn ngày mẫu, ghi rõ chỉ tham khảo

Bảng dưới đây chép theo sách cho lứa tuổi 12–24 tháng, chỉ mang tính tham khảo. Gia đình thay món theo chợ, theo mùa, theo khẩu vị đều được, miễn giữ khung và nguyên tắc:

Mấy điểm an toàn khi áp dụng: bơ đậu phộng chỉ phết lớp thật mỏng, không cho ăn thìa đặc vì dễ nghẹn. Cá gỡ xương kỹ. Mọi miếng ăn cắt nhỏ vừa miệng con.

Giám sát khi ăn vì con vẫn dễ hóc

Tuổi lên một là lứa tuổi dễ hóc: con vừa tự bốc ăn vừa hiếu động, hay cười đùa trong bữa. Sách yêu cầu tiếp tục giám sát mọi bữa ăn.

Mình giữ mấy nếp này: cho con ngồi cố định khi ăn, không vừa chạy vừa ăn. Thức ăn tròn trơn như nho hay cà chua bi thì bổ dọc. Người trông biết sơ cứu hóc dị vật. Bữa ăn có thể vui, nhưng lúc nào cũng có người lớn ngồi cùng.

Khi nào hỏi bác sĩ về ăn uống và tăng trưởng

Mình hỏi bác sĩ khi con bỏ ăn kéo dài kèm sụt cân hoặc đứng cân nhiều tháng, nôn ói hay tiêu chảy lặp lại sau ăn, hoặc mình lo con ăn quá ít một nhóm chất nào đó. Mang theo nhật ký ăn 2–3 ngày gần nhất tới buổi khám. Có dữ kiện cụ thể, bác sĩ đánh giá nhanh hơn nhiều so với mỗi câu con biếng ăn lắm.