Dự án của tôi365 Ngày Đầu Đời Của ConChương 09: Chuyển giai đoạn
An toàn tuổi chập chững: vì sao không dùng xe tập đi
Vì sao sách nói không với xe tập đi cho bé chập chững, hạn chế exersaucer, và checklist an toàn nhà cửa từ cầu thang, cửa sổ tới bồn tắm.
Lập luận không dùng xe tập đi theo sách (dẫn ZERO TO THREE): cản trở cơ chân, có thể chậm học đi, nguy cơ lăn cầu thang, kèm hạn chế exersaucer và checklist gia cố nhà cửa cho tuổi chập chững.
Lưu ý an toàn: Bài viết chỉ mang tính tham khảo. Mọi nghi ngờ về chấn thương, té ngã hay nuốt dị vật của con cần được nhân viên y tế xử trí trực tiếp. Đừng tự xử lý ở nhà khi không chắc chắn.
Trả lời nhanh
Sách trả lời rất dứt khoát vụ xe tập đi: không dùng. Dẫn ZERO TO THREE, sách nêu ba lý do: xe ngăn cơ chân phát triển đúng cách, có thể khiến con chậm học đi, và nguy hiểm nhất là lăn cầu thang.
Exersaucer thì hạn chế vì khung che khuất tầm nhìn xuống chân con. Nhà có bé mới biết đi, bạn gia cố tủ kệ, chắn cửa sổ tối đa 10cm, cổng cầu thang, thảm chống trượt, dây điện gọn, tắm luôn có người cạnh.
Ý chính
- Xe tập đi: KHÔNG dùng vì cản trở cơ chân, có thể chậm học đi, nguy cơ lăn cầu thang.
- Exersaucer: hạn chế vì che tầm nhìn chân; không "gửi" con hàng giờ.
- Cố định tủ/kệ/tivi; chắn cửa sổ khe mở tối đa 10 cm; cổng chắn hai đầu cầu thang.
- Đồ nặng và hóa chất xa tầm với; thảm chống trượt; dây điện, rèm cửa gọn.
- Bồn tắm luôn giám sát; nôi an toàn khi con vận động nhiều hơn.
Xe tập đi hứa nhanh, sách nói không
Quảng cáo xe tập đi nghe hợp tai lắm: cho con vào xe, con đẩy chân đi khắp nhà, thế là tập đi. Sách bác thẳng: trẻ trong xe không hề tập đi.
Con lướt bằng đầu ngón chân với tư thế sai. Không học giữ thăng bằng, không học ngã an toàn. Mấy thứ này chỉ có được khi vịn đứng và đi nắm thật. Tiền mua xe, bạn đổi thành thanh vịn thấp chắc chắn quanh phòng có ích hơn.
Ba lý do theo sách
Sách nêu ba lý do, dẫn ZERO TO THREE:
- Ngăn cơ chân phát triển đúng: tư thế nhón chân trong xe tập sai nhóm cơ con cần cho bước đi thật.
- Có thể chậm học đi: giờ trong xe là giờ mất của vịn đứng, đi nắm và tập thăng bằng.
- Nguy hiểm lăn cầu thang: xe chạy nhanh và bất ngờ, con có thể lao xuống cầu thang hoặc với tới nước nóng, hóa chất trước khi mình kịp phản ứng.
Lập luận này cùng hướng với Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), vốn từ lâu phản đối xe tập đi vì nguy cơ chấn thương và đã kêu gọi cấm. Chi tiết theo chương, bạn xem khuyến nghị phòng ngừa chấn thương hiện hành của AAP. Bài này không tự đưa số liệu thương tích nào.
Exersaucer che mất tầm nhìn chân
Ghế nhảy, xe đứng tròn ít nguy hiểm hơn vì đứng yên một chỗ. Nhưng sách vẫn khuyên hạn chế: khung nhựa che mất chân, con không nhìn được bước của chính mình. Mà nhìn chân là một phần của học đi.
Bạn cần rảnh tay ít phút, cho con ngồi có giám sát thì được. Biến thành chỗ ngồi mặc định nhiều giờ mỗi ngày thì không.
Checklist nhà tuổi chập chững
Tuổi này con leo trèo, kéo mở, với lấy mọi thứ. Checklist trong sách:
- Cố định tủ, kệ, tivi vào tường, vì con sẽ kéo mọi thứ khi vịn đứng.
- Chắn cửa sổ, khe mở tối đa 10cm. Đầu trẻ nhỏ lọt qua khe tưởng chừng hẹp.
- Cổng chắn hai đầu cầu thang: trên và dưới, luôn đóng.
- Đồ nặng, dao kéo, hóa chất, thuốc để xa tầm với, khóa lại khi cần.
- Thảm chống trượt chỗ trơn như nhà tắm, bếp. Dây điện, dây rèm buộc gọn ngoài tầm tay.
- Tắm luôn có người cạnh: không để con một mình trong nước, dù chỉ nửa phút nghe điện thoại.
Nôi và chỗ ngủ khi con vận động nhiều
Con biết đứng vịn trong nôi là lúc bạn hạ đáy nôi xuống mức thấp nhất. Dọn hết thứ con có thể trèo lên: gối, thú bông to, chăn gấp. Kiểm tra thanh chắn chắc chắn, khoảng hở đạt chuẩn, không treo dây rủ gần nôi.
Phòng ngủ ban đêm cũng cần dọn kiểu toddler-proof, vì con có thể thức dậy leo ra khi cả nhà còn ngủ.
Khi nào hỏi bác sĩ về vận động
Bạn hỏi bác sĩ khi con mất kỹ năng đã có, ví dụ từng đi nắm rồi thôi. Hoặc vận động lệch hẳn một bên, chỉ dùng một bên. Hoặc tới mốc mà con vẫn chưa đạt kèm lo lắng kéo dài. Chi tiết các mốc đi đứng theo tháng có trong bài [moc-phat-trien-12-thang-cdc]. Hai bài đọc kèm nhau để vừa theo dõi vừa giữ nhà an toàn.
Gắn thẻ
xe tập đian toàn nhà cửabé chập chữngchống té ngãHỏi đáp
Xe tập đi có giúp bé biết đi nhanh hơn không?
Không, theo sách (dẫn ZERO TO THREE): xe tập đi ngăn cơ chân phát triển đúng cách, có thể khiến con chậm học đi hơn, lại thêm nguy hiểm lăn cầu thang. Thay vào đó hãy cho con vịn đồ đạc chắc chắn để tập đi nắm và đi chân trần trên sàn an toàn trong nhà.
Exersaucer (ghế nhảy, xe đứng) có nên dùng không?
Sách khuyên hạn chế: khung exersaucer che tầm nhìn xuống chân khiến con không quan sát được bước đi của mình. Dùng ngắn, có giám sát thì chấp nhận được, nhưng đừng biến thành chỗ "gửi" con hàng giờ mỗi ngày.
Nhà có bé chập chững cần gia cố những gì?
Theo sách: cố định tủ kệ và tivi vào tường; chắn cửa sổ khe mở tối đa 10 cm; cổng chắn hai đầu cầu thang; đồ nặng và hóa chất xa tầm với; thảm chống trượt; dây điện rèm cửa gọn gàng; và không bao giờ để con một mình trong bồn tắm.
Nguồn tham khảo
- Baby Walkers: A Dangerous Choice - HealthyChildren.org (AAP)
- CDC’s Developmental Milestones — 1 Year - U.S. Centers for Disease Control and Prevention
Về tác giả
Bài liên quan
Khóc dạ đề ở trẻ sơ sinh: hiểu đúng và cách dỗ con an toàn
Khóc dạ đề gặp ở khoảng 20% trẻ, đỉnh điểm khoảng tuần 6 và tự hết khoảng 3 tháng tuổi. Cách dỗ bé an toàn và dấu hiệu cần đi khám ngay.Các phản xạ nguyên thủy của trẻ sơ sinh: Moro, tìm vú, nắm tay
Bé giật mình dang tay, quay đầu tìm ti, nắm chặt ngón tay bố mẹ đều là phản xạ bình thường: từng loại, mốc mờ dần theo chương và khi nào hỏi bác sĩ.Serve-and-return với trẻ sơ sinh: đáp lại tiếng ê a của con
Serve-and-return là đáp lại mỗi âm thanh, ánh nhìn của bé như một cuộc trò chuyện. Vòng lặp mẫu, 3 tình huống thực hành và lỗi thường gặp.