Tiêm chủng sơ sinh: viêm gan B, BCG và lịch TCMR năm đầu

Con nhận hai mũi đầu đời: viêm gan B trong 24 giờ sau sinh và BCG trong tháng đầu. Bài viết tóm tắt lịch tiêm chủng mở rộng (TCMR, miễn phí) năm đầu theo từng mốc tháng, cách giữ sổ tiêm, và mốc mẹ bầu cần kiểm tra uốn ván trước sinh.

Lưu ý y khoa: Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế khám, chẩn đoán hoặc điều trị bởi bác sĩ. Lịch tiêm cụ thể của con do nhân viên y tế quyết định. Mọi thắc mắc, hãy hỏi trạm y tế hoặc bác sĩ nhi khoa.

Trả lời nhanh

Con nhận hai mũi đầu đời: viêm gan B trong 24 giờ sau sinh và BCG phòng lao trong tháng đầu. Xong hai mũi này là bước vào lịch tiêm chủng mở rộng (TCMR, chương trình tiêm miễn phí tại trạm y tế) theo các mốc 2, 3, 4, 5, 9, 12, 18 tháng. Bạn chỉ cần nhớ ba việc: không lỡ hai mũi đầu, giữ sổ tiêm cẩn thận, đưa con đi đúng lịch hẹn của trạm.

TCMR là chương trình tiêm miễn phí của nhà nước tại trạm y tế phường/xã. Bên cạnh đó còn track dịch vụ, tự trả tiền, với một số vắc xin phối hợp khác. Bài viết ghi rõ từng mũi thuộc track nào để bạn khỏi nhầm.

Hai mũi đầu tiên: viêm gan B và BCG

Viêm gan B mũi 1 tiêm trong 24 giờ là chuẩn đã xác minh. Lịch Vinmec (cập nhật 13-05-2026) ghi rõ "within 24 hours of birth". BCG tiêm càng sớm càng tốt sau sinh, thực tế thường xong trước khi xuất viện.

Một điểm dễ nhầm: viêm gan B mũi 2 lúc 1 tháng chỉ áp dụng khi mẹ mang vi-rút viêm gan B (HBsAg dương tính). Các bé còn lại không có mũi lẻ lúc 1 tháng. Viêm gan B mũi 2 dời tới lúc 2 tháng, nằm trong mũi phối hợp. Nếu bạn chưa biết tình trạng HBsAg của mình, hỏi bác sĩ sản khoa trong lần khám thai tới.

Vì sao viêm gan B phải ngay 24 giờ đầu

Viêm gan B lây từ mẹ sang con trong quá trình chuyển dạ. Liều sơ sinh càng sớm càng chặn được đường lây này. Với bé có mẹ nhiễm viêm gan B, bác sĩ có thêm biện pháp bảo vệ phối hợp theo chỉ định riêng. Bạn không tự quyết, cứ nghe theo bác sĩ đỡ đẻ và bác sĩ nhi.

Đừng vì thấy "con còn non, để cứng cáp rồi tiêm" mà trì hoãn mũi 24 giờ. Cửa sổ này qua đi không lấy lại được. Bạn không cần nhớ con số hiệu quả phần trăm nào cả.

Lịch tiêm năm đầu TCMR theo từng mốc

Bảng dưới theo chương. Giữ nguyên và đối chiếu với lịch hẹn của trạm. Mỗi dòng ghi rõ track để bạn biết mũi nào miễn phí, mũi nào tự trả:

Ba điểm dễ nhầm trong bảng này:

• "5-trong-1" chứ không phải "6-trong-1" ở track miễn phí. TCMR dùng 5-trong-1 (bạch hầu-ho gà-uốn ván + viêm gan B + Hib) kết hợp với OPV uống riêng. Bại liệt đường uống ở các mốc 2-3-4 tháng, bại liệt đường tiêm (IPV) ở mốc 5 tháng. "6-trong-1" (Infanrix Hexa, Hexaxim) là sản phẩm dịch vụ đã gộp bại liệt tiêm bên trong. Nếu nhà mình chọn track dịch vụ thì không cần OPV riêng. Gọi đúng tên khi hỏi trạm để khỏi nhầm lịch.
• MMR lúc 12 tháng là dịch vụ, không thay thế mũi MR miễn phí lúc 18 tháng. Con vẫn cần đi tiêm MR mũi 2 [TCMR] lúc 18 tháng đầy đủ.
• Nếu con được tiêm sởi "liều 0" lúc 6–dưới 9 tháng trong chiến dịch chống dịch 2025 (Quyết định 905/QĐ-BYT ngày 18/03/2025), đó là mũi thêm ngoài lịch. Con vẫn tiêm đủ sởi đơn lúc 9 tháng và MR lúc 18 tháng như thường.

Khoảng cách tối thiểu giữa các mũi trong cùng series là 28 ngày theo chương. Thực tế bạn không cần tự tính. Đi đúng ngày hẹn ghi trong sổ tiêm là được.

Thay đổi từ Thông tư 13/2026

Quy định hoạt động tiêm chủng hiện hành là Thông tư 13/2026/TT-BYT (hiệu lực 16/05/2026). Nội dung chi tiết của thông tư chưa được xác minh đầy đủ tại thời điểm viết bài, nên bài viết không gắn bất kỳ thay đổi lịch tiêm nào vào thông tư này. Mọi lịch cụ thể nghe theo lịch hẹn của trạm y tế nơi con theo dõi.

Mẹ bầu kiểm tra uốn ván

Bạn đang mang thai thì rà soát sổ tiêm uốn ván của mình theo lịch TCMR. Mũi cuối cách ngày dự kiến sinh tối thiểu 2 tuần theo hướng dẫn trong chương. Lịch uốn ván của mỗi mẹ khác nhau tùy tiền sử tiêm, đã đủ mũi cơ bản hay chưa, khoảng cách các mũi trước ra sao. Cách làm đúng là mang sổ tiêm đi khám thai và hỏi bác sĩ sản khoa. Đừng tự suy ra lịch của mình từ lịch của người khác.

Giữ sổ tiêm và theo dõi sau tiêm

Thông tin tiêm chủng của con được quản lý trên hệ thống quốc gia, nhưng sổ giấy bạn vẫn giữ cẩn thận. Sổ này cần khi đi khám nơi khác, chuyển trạm, hoặc lúc hệ thống chưa cập nhật kịp. Sau mỗi lần tiêm, ở lại điểm tiêm theo dõi theo hướng dẫn của nhân viên y tế (theo chương là 30 phút tại điểm tiêm và theo dõi 24 giờ tại nhà), rồi mới về.

Khi nào hỏi nhân viên y tế

• Trễ lịch: con ốm đúng ngày hẹn, gia đình đi vắng, hoặc vì lý do gì đó lỡ mũi. Hỏi trạm về lịch tiêm bù, đừng tự dời lịch lung tung rồi quên.
• Phản ứng sau tiêm: sốt, sưng đau chỗ tiêm, quấy khóc kéo dài, hoặc bất kỳ biểu hiện nào khiến bạn lo. Hỏi bác sĩ thay vì tự kết luận "phản ứng thường" hay "bất thường". Mọi quyết định về chống chỉ định và xử trí phản ứng đều thuộc về nhân viên y tế.
• Chuyển nơi ở: chuyển trạm theo dõi thì mang sổ tiêm đi đăng ký lại để lịch của con được nối tiếp, không tiêm thiếu cũng không tiêm trùng.