Điểm tin AI ngày 31-10-2026: Intel lao dốc, vốn cho AI đắt lên

Intel dự báo doanh thu quý 4 thấp hơn kỳ vọng và biên lợi nhuận gộp giảm còn 37%, cổ phiếu mất 28,6%. Alphabet âm dòng tiền tự do 9,1 tỷ USD, nợ dài hạn tăng gần 479%. Giới đầu tư bắt đầu hỏi ai trả tiền cho hạ tầng AI.

Phiên thứ Sáu trên Phố Wall là phiên mà tin tốt cũng bị bán. Nasdaq giảm 2,9%, S&P 500 mất 1,8% và khép tuần giảm thứ ba liên tiếp, Intel bốc hơi 28,6% giá trị. Nhà đầu tư đang hỏi câu hỏi khác: ai trả tiền cho hạ tầng AI đang được xây, và bao lâu thì số tiền đó quay về.

Phố Wall bán tháo, cổ phiếu chip dẫn đầu

S&P 500 giảm 1,8%, mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 6. Dow Jones mất 572 điểm, tương đương 1,1%. Chỉ số này vẫn chỉ thấp hơn đỉnh lịch sử 3,1%, nhưng bên trong thì phân hoá rõ: Nvidia giảm 4,2%, Intel giảm 28,6%, mức giảm mạnh nhất kể từ năm 1974.

Alphabet là chỗ cho thấy vấn đề rõ nhất. Doanh thu quý 3 đạt 127,58 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ nhưng dưới dự báo 128,22 tỷ USD. Lợi nhuận trên cổ phiếu điều chỉnh 2,67 USD, thấp hơn mức 3,02 USD mà giới phân tích chờ đợi. Đây là quý đầu tiên trong gần bốn năm hãng trượt cả doanh thu lẫn lợi nhuận, và cổ phiếu giảm hơn 12% ngay hôm sau báo cáo, mức giảm mạnh nhất trong một phiên của công ty.

Dòng tiền là chỗ đáng nhìn hơn. Dòng tiền tự do quý 3 âm 9,07 tỷ USD, trong khi dự báo của giới phân tích là âm 2,7 tỷ USD. Chi đầu tư tài sản cố định là 51,36 tỷ USD, dưới mức 55,09 tỷ USD kỳ vọng nhưng vẫn là con số lớn. Công ty giữ kế hoạch chi 195 đến 205 tỷ USD cho cả năm, cho biết sẽ vượt 200 tỷ USD và vượt 300 tỷ USD trong 2027.

Khoản thiếu hụt được bù bằng nợ. Nợ dài hạn của Alphabet tăng từ 21,6 tỷ USD lên 125,1 tỷ USD sau một năm, tức khoảng 479%. Theo S&P Global Market Intelligence, Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta và Oracle đã huy động tổng cộng 326 tỷ USD vốn và nợ trong năm nay, gấp ba năm trước. Cách nuôi hạ tầng AI đã đổi: trước đây là lấy tiền từ mảng quảng cáo và phần mềm, giờ có thêm tiền vay.

Quý 2, Alphabet ghi khoản lãi 99,03 tỷ USD từ các khoản đầu tư cổ phần, gồm SpaceX và Anthropic. Quý 3, khoản này thành lỗ 8,66 tỷ USD. Lợi nhuận của một công ty nghìn tỷ USD giờ phụ thuộc một phần vào giá trị các công ty AI mà họ nắm cổ phần, và đó là nguồn biến động không kiểm soát được.

Meta cũng trong tình trạng tương tự: dòng tiền tự do âm 2,1 tỷ USD trong quý, kế hoạch chi tới 145 tỷ USD cho năm nay, doanh thu quảng cáo vẫn tăng 26%. Microsoft là ngoại lệ khi dòng tiền tự do dương 18,6 tỷ USD, chi đầu tư 45,2 tỷ USD, thấp hơn mức 50 tỷ USD đã dự báo. Lý do là tiến độ bàn giao công suất từ nhà cung cấp bên thứ ba bị chậm, không phải chủ ý giảm chi. Với các công ty cho thuê hạ tầng AI, một hãng lớn nhận ít máy chủ hơn kế hoạch nghĩa là hợp đồng thuê ngoài cũng giãn theo.

Amazon đã được nhắc trong bản tin trước với mức chi 220 tỷ USD và dòng tiền tự do 12 tháng âm 42,4 tỷ USD, sau khi chi 94,8 tỷ USD cho tài sản cố định. Cổ phiếu Amazon chỉ giảm 1,4% trong phiên thứ Sáu, ít hơn nhiều so với mức 7% hôm trước. Thị trường đã tiêu hoá tin xấu nhanh hơn dự báo, dù chưa có gì chứng minh khoản chi đó sẽ sinh lời.

Doanh thu từ AI vẫn tăng. Mảng đám mây của Alphabet, Amazon và Microsoft đều tăng trưởng trong quý. Vấn đề nằm ở khoảng cách giữa tốc độ chi và tốc độ thu, và ở chỗ nhà đầu tư bắt đầu định giá rủi ro đó thay vì bỏ qua.

Intel: quý 3 tốt, dự báo quý 4 mới là chỗ hỏng

Kết quả quý 3 của Intel không tệ. Doanh thu 16,5 tỷ USD, tăng 21%. Biên lợi nhuận gộp 43%, tăng 4,8 điểm phần trăm. Lợi nhuận ròng theo GAAP 3,3 tỷ USD, giảm 18% vì năm trước có khoản mục đặc biệt; tính theo non-GAAP thì 2,8 tỷ USD, tăng 169%. Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh 5,1 tỷ USD.

Chia theo mảng mới thấy điều đáng quan tâm. Mảng máy tính cá nhân và thiết bị (CCPG) đạt 8,1 tỷ USD, giảm 5%. Mảng trung tâm dữ liệu và AI (DCAI) đạt 7,3 tỷ USD, tăng 78%. Mảng đúc chip cho khách ngoài đạt 6,7 tỷ USD, tăng 58%. Tổng doanh thu sản phẩm Intel 15,4 tỷ USD, tăng 22%.

Vấn đề nằm ở dự báo. Intel cho biết quý 4 doanh thu sẽ vào khoảng 15 đến 16 tỷ USD, thấp hơn mức gần 17 tỷ USD mà giới phân tích chờ đợi. Biên lợi nhuận gộp giảm còn 37,1% theo GAAP và 38% theo non-GAAP, từ mức 43% của quý vừa rồi. Công ty cũng cho biết chưa kỳ vọng dòng tiền dương vì đang chi mạnh cho năng lực sản xuất.

CEO Lip-Bu Tan nói khách hàng bắt đầu báo chậm lại ở mảng PC vì giá và nguồn cung bộ nhớ. Giá linh kiện đầu cuối tăng từ đầu năm, gây áp lực lên ngân sách IT vốn đã chật. CFO David Zinsner nói thêm rằng đà chậm này có thể kéo dài ít nhất đến hết nửa đầu năm sau, đồng thời ghi nhận mức tăng doanh thu trung tâm dữ liệu mạnh nhất trong 15 năm.

Nhu cầu AI hút bộ nhớ và linh kiện, giá PC tăng, người mua doanh nghiệp hoãn thay máy, và mảng lớn nhất của Intel co lại đúng lúc mảng tăng nhanh nhất bị giới hạn bởi công suất nhà máy. Một nhà máy mới ở Arizona đã chạy, nhà máy tiếp theo dự kiến đến 2028.

Theo CNBC, mức giảm trong phiên thứ Sáu làm khoản cổ phần 10% mà chính phủ Mỹ mua hơn một năm trước mất khoảng 12 tỷ USD giá trị. Tính từ đầu năm, khoản đầu tư này vẫn lãi hơn 70%, nhưng nó cho thấy cổ phiếu Intel giờ biến động theo từng dự báo quý.

Anthropic và bài toán hạng tín nhiệm

Financial Times đưa tin Blackstone đã nói với nhà đầu tư trong thoả thuận tài trợ chip trị giá 63 tỷ USD cho Anthropic rằng công ty có thể sẽ nhận xếp hạng tín nhiệm ở mức "rác" cao, cụ thể là nhóm BB, sau khi niêm yết. Trước đó Blackstone nói ngược lại: Anthropic sẽ đạt hạng đầu tư trước khi bước sang 2027.

Thông tin này là dự báo của một nhà đầu tư gửi cho nhà đầu tư khác, chưa phải xếp hạng chính thức, và các tổ chức xếp hạng chỉ công bố sau khi công ty lên sàn. Nhưng hướng đi của dự báo có ý nghĩa: Anthropic đã nộp hồ sơ niêm yết trong tuần, và chi phí vay của công ty sẽ phụ thuộc vào con số mà các tổ chức này đưa ra.

Vì sao hạng tín nhiệm lại quan trọng với một phòng thí nghiệm AI. Compute là chi phí lớn nhất, và hợp đồng compute thường kéo dài nhiều năm, nên công ty cần vay dài hạn để trả trước. Hạng dưới mức đầu tư làm lãi suất cao hơn và cắt bớt nhóm người mua trái phiếu, vì nhiều quỹ hưu trí và bảo hiểm chỉ được nắm giấy tờ hạng đầu tư. Reuters đưa tin hồi giữa tháng 10 rằng Anthropic đã chào Blackstone mức lợi suất hai chữ số cho thoả thuận tài trợ chip, con số nói lên áp lực của bên đi vay.

Nhóm BB phản ánh rủi ro tín dụng của một công ty chưa có lịch sử dòng tiền ổn định, đang cam kết chi những khoản lớn hơn doanh thu hiện tại. Điều thay đổi là ai bỏ tiền: nếu vốn vay đắt lên, phần lớn hạ tầng sẽ vẫn phải dựa vào các hãng đám mây lớn, và Anthropic mất bớt quyền tự quyết về nơi chạy model của mình.

Vệ tinh trung tâm dữ liệu của Google đã trả lời một câu lệnh

Vệ tinh nguyên mẫu của dự án Suncatcher phóng ngày 1-10 cùng hơn 100 thiết bị khác trên tên lửa Falcon 9. Sau khoảng ba tuần kiểm tra từng hệ thống, nhóm kỹ sư gửi lên một câu lệnh, hỏi model Gemma 4 viết một bài haiku về việc ở trong không gian. Kết quả được truyền về khi vệ tinh đi qua Svalbard, Na Uy.

Đây là lần đầu một chip TPU cỡ trung tâm dữ liệu chạy suy luận ngay trên quỹ đạo. Vệ tinh mang bốn chip TPU và tạo được tối đa 1 kW điện, nên mỗi lần chỉ bật được một chip trong khoảng 20 phút. Sau bài haiku, nhóm thử thêm vài bài thơ ngắn và các câu lệnh báo cáo trạng thái thiết bị.

Phần khó nằm ở bức xạ. Trên mặt đất, chip đã được thử trong máy gia tốc hạt, và kết quả cho thấy tác động lên công việc suy luận là nhỏ, còn với huấn luyện thì đáng lo hơn. Bức xạ có thể gây lật bit trong bộ nhớ, làm hỏng dữ liệu mà công cụ giám sát thông thường không phát hiện. Giờ nhóm nghiên cứu có dữ liệu thật để so với mô phỏng, cùng các bài thử về sốc nhiệt.

Bước tiếp theo là hai vệ tinh bay gần nhau vào 2027, có công suất cao hơn và liên kết quang giữa hai vệ tinh. Google là hãng duy nhất trong nhóm làm trung tâm dữ liệu vũ trụ đặt cược vào việc chia một khối lượng tính toán lớn giữa nhiều vệ tinh, thay vì để mỗi vệ tinh tự chạy. Cả Google và SpaceX đều cần Starship hoạt động ổn định và tái sử dụng nhanh; một phân tích đã qua bình duyệt của chính nhóm Suncatcher ước tính cần khoảng 1.800 chuyến bay Starship để đạt mức giảm chi phí như các thế hệ tên lửa trước.

Với 1 kW điện, vệ tinh này chưa nói lên điều gì về kinh tế của điện toán vũ trụ. Nó chứng minh ba việc: chip chịu được phóng, chịu được nhiệt độ, và trả lời được từ quỹ đạo. Mục tiêu kinh tế mà Google nhắm tới nằm ở thập niên 2030.

DoorDash: vài trăm đơn từ trợ lý AI

DoorDash công bố quý 3 với 993 triệu đơn, tăng 28%. Tổng giá trị hàng hoá 33,9 tỷ USD, tăng 36%. Doanh thu 4,6 tỷ USD, tăng 34%. Lợi nhuận ròng 466 triệu USD, tăng 91%, và EBITDA điều chỉnh 1,06 tỷ USD, tăng 41%.

Trong cuộc gọi với nhà đầu tư, ban lãnh đạo nói một con số đáng chú ý: mới nhận vài trăm đơn từ các trợ lý AI bên thứ ba. Để so sánh, công ty giao trung bình khoảng 3 triệu đơn mỗi ngày. CEO Tony Xu nói lĩnh vực này còn biến động, và cách ông diễn giải là không nên chống lại xu hướng nhưng cũng không nên ảo tưởng về vị trí hiện tại của công nghệ.

DoorDash không đứng ngoài. Công ty đã có agent đặt hàng bằng tin nhắn từ tháng 9, một công cụ dòng lệnh từ tháng 7, trợ lý Ask DoorDash từ tháng 6, và một MCP để các chatbot khác đặt hàng doanh nghiệp. Cùng tuần, công ty công bố thoả thuận mua Instacart với giá 65 USD một cổ phiếu. Hai việc này cho thấy hướng đi: mở rộng kênh đặt hàng ra ngoài ứng dụng, đồng thời mua thêm nguồn cung và khách hàng tạp hoá.

Con số vài trăm đơn nói lên giới hạn của giao dịch do agent thực hiện. Xu nói phần lớn người dùng vẫn đặt hàng qua ứng dụng DoorDash, và công ty muốn tìm hiểu thêm về các tình huống dùng agent trước khi mở rộng. Amazon đang chặn agent truy cập, Walmart thì mở cửa. Sự khác nhau đó sẽ quyết định agent mua được gì trong vài năm tới.

Ollie đóng cửa sau một năm

Ollie, ứng dụng trợ lý AI đặt trọng tâm vào quyền riêng tư, sẽ đóng cửa ngày 6-11. Nhà sáng lập kiêm CEO Bill Lennon thông báo trên X, nói công ty đã đi được gần đến đích nhưng không theo kịp tốc độ của thị trường, nhất là khi Muse, Instinct và các trợ lý khác cùng vào phân khúc.

Ollie gọi được 7,5 triệu USD vòng hạt giống do Khosla Ventures dẫn dắt hồi tháng 9. Sản phẩm là trợ lý dạng tin nhắn, kết nối email và lịch, đặt lịch hẹn, lên thực đơn, thanh toán hoá đơn, với kế hoạch mở sang quản lý ngân sách gia đình. Công ty thu tiền theo gói thuê bao.

Điểm đáng ghi nhận là Ollie đạt chứng nhận SOC 2, chuẩn tuân thủ về quyền riêng tư do bên thứ ba kiểm toán. Với một ứng dụng đọc email và lịch của người dùng, chứng nhận này là điều kiện để bán cho gia đình có trẻ nhỏ. Nhưng nó không tạo ra lợi thế cạnh tranh trước các trợ lý miễn phí của hãng lớn, vốn có sẵn phân phối.

Khách hàng sẽ nhận hướng dẫn xuất dữ liệu và hoàn tiền trong vài ngày tới. Tuân thủ quyền riêng tư giúp giữ người dùng đã trả tiền, nhưng không giúp giành người dùng mới khi đối thủ không tính phí.

Runware muốn lắp trung tâm dữ liệu như lắp ô tô

Runware công bố nhà máy sản xuất trung tâm dữ liệu module tại châu Âu, trên khuôn viên 50.000 m² với xưởng rộng 22.000 m². Dây chuyền bắt đầu chạy từ quý 1-2027 và đạt công suất 30 MW mỗi ngày, tương đương khoảng 10 GW một năm, vào cuối năm đó.

Sản phẩm là các Sonic Pod: một trung tâm dữ liệu 1 MW trong container 20 feet và bản 2 MW trong container 40 feet. Mỗi chiếc xuất xưởng đã lắp ráp, chạy thử và sẵn sàng giao. Runware nói thời gian từ lúc có mặt bằng đến lúc pod chạy là khoảng 48 giờ, tính cả lắp đặt và cấu hình, chưa tính thời gian sản xuất. Thời gian sản xuất một pod trước đây là ba tuần, sẽ rút xuống khoảng một ngày khi dây chuyền ổn định.

Cách kiếm tiền có hai hướng. Khách có thể tự lo mặt bằng và mua pod, hoặc thuê compute của Runware, hoặc tự cấp GPU và trả phí tháng cho thiết bị và vận hành. Điện và đường truyền tính riêng. Hệ thống tản nhiệt bằng chất lỏng tuần hoàn kín kèm két giải nhiệt gió, nên không cần đấu nước.

Công ty đã gọi hơn 60 triệu USD, trong đó 50 triệu USD vòng Series A từ tháng 12 năm ngoái, và đang chuẩn bị vòng B. Runware nói đã nhận cam kết quan tâm 1 tỷ USD cho Sonic Pod kể từ khi mở bán một tháng trước, tương đương hơn 20 MW, và đang có danh sách địa điểm 397 MW, có thể mở lên 1,2 GW.

Điểm yếu của mô hình nằm ở đầu vào. Dây chuyền 30 MW mỗi ngày cần lượng lớn linh kiện, nhân lực và điện ở nơi đặt máy. Runware tự thiết kế vỏ, hệ tản nhiệt và phân phối điện, nhưng vẫn mua bơm, quạt từ Đức và phụ thuộc Nvidia ở phần mạng. Bài học từ ngành xe điện cho thấy thiết kế được nhà máy là một chuyện, chạy được nó ở quy mô và chi phí dự kiến là chuyện khác.

Zest đưa việc chọn nhà hàng vào tin nhắn

Zest, ứng dụng bản đồ nhà hàng ra mắt đầu năm, vừa thêm một trợ lý nhận tin nhắn. Người dùng nhắn cho trợ lý, nó trả lời dựa trên lịch sử ăn uống của chính họ và của bạn bè, sau đó kiểm tra bàn trống và đặt qua OpenTable, Resy hoặc SevenRooms.

Cơ chế dữ liệu là phần khác biệt. Zest liên kết với thẻ tín dụng qua Plaid, chỉ đọc giao dịch ở nhóm ăn uống và không lấy số tiền, rồi dựng bản đồ những nơi người dùng đã đến. Cách này tránh việc phải tự đánh dấu từng lần đi ăn, đổi lại người dùng phải tin ứng dụng đủ để nối thẻ.

Trợ lý còn dùng được trong nhóm chat. Nó gộp khẩu vị của nhiều người, tổ chức bỏ phiếu ngay trong cuộc trò chuyện và đặt bàn cho cả nhóm. Công ty thành lập tháng 11-2024, gọi 1,8 triệu USD vòng tiền hạt giống từ 776 của Alexis Ohanian và Kindred Ventures của Steve Jang, hiện có vài nghìn người dùng.

Founder kiêm CEO Mario Gomez-Hall nói với báo chí rằng agent giờ là sản phẩm, và lợi thế là nó không cần hàng tuần trò chuyện để hiểu người dùng vì đã có dữ liệu về nơi họ từng ăn. Zest đang thử nghiệm từ tháng trước và hoãn ra mắt đến khi có tính năng đặt bàn, đồng thời tính đến việc mở rộng ra ngoài nhà hàng.

Người tố giác Theranos cảnh báo về làn sóng AI

Tyler Shultz, người giúp phanh phui công nghệ xét nghiệm máu của Theranos, nói điều kiện để một vụ lừa đảo quy mô lớn tái diễn đang thuận lợi hơn trước. Trong cuộc phỏng vấn dài với podcast PST của The San Francisco Standard, anh nói AI khó thẩm định hơn phần cứng y tế, nên rất khó phân biệt một sản phẩm thật sự mới với một lớp giao diện bọc quanh model có sẵn.

Shultz nói thẳng rằng nếu muốn lừa người, đây là thời điểm thuận lợi. Anh cũng cho rằng sự chú ý dành cho Elizabeth Holmes hiện nay một phần do chính bà chủ động tạo ra, và việc một bộ phim khắc hoạ nhân vật với thái độ mập mờ khiến công chúng dễ quên các sự thật đã được chứng minh tại toà.

Đây là ý kiến của một người trong cuộc, không phải kết luận điều tra. Nhưng nó nhắc một điểm kiểm tra được: nhà đầu tư và người mua có thể đối chiếu doanh thu thật, tỷ lệ giữ chân khách, chi phí suy luận trên mỗi tác vụ và kết quả trên bộ đánh giá độc lập, thay vì dựa vào câu chuyện của nhà sáng lập.

Vài điều rút ra

Ba câu chuyện lớn của phiên này nối với nhau ở một điểm: chi phí vốn. Intel không bán được nhiều PC hơn vì giá linh kiện tăng, và giá linh kiện tăng vì các trung tâm dữ liệu AI mua bộ nhớ. Alphabet chi 51,36 tỷ USD trong một quý và để nợ dài hạn tăng thêm khoảng 103,5 tỷ USD trong một năm. Anthropic chuẩn bị niêm yết trong tình trạng nhà đầu tư tài trợ chip đã hạ kỳ vọng về hạng tín nhiệm.

Ở tầng sản phẩm, mọi thứ vẫn nhỏ hơn nhiều so với lời đồn. Trợ lý AI đặt được vài trăm đơn cho DoorDash, vệ tinh của Google chạy được một chip 20 phút mỗi lần. Cả hai đều là bước kỹ thuật có thật, chỉ chưa phải thị trường. Khoảng cách giữa hai điều đó chính là chỗ dễ bị thổi phồng, và cũng là chỗ Shultz cảnh báo.

Điều đáng theo dõi trong kỳ tới là báo cáo quý 4 của nhóm hạ tầng, khi các hợp đồng compute ký từ đầu năm bắt đầu ghi nhận doanh thu, và liệu mức chi 300 tỷ USD của Alphabet cho 2027 có bị hạ xuống hay không.