Điểm tin AI 13-11: Nvidia thay CEO, Google đưa Hydrogen vào Search

Nvidia để Jensen Huang ra đi và giao quyền cho giám đốc tài chính Colette Kress; Quốc hội Mỹ mở hai hướng điều tra. Google đưa Gemini 4 Hydrogen vào Search, Muse bắt đầu gọi điện, Nebius lên kế hoạch chi 40 tỷ USD.

Hội đồng quản trị Nvidia thông báo sáng thứ Năm rằng Jensen Huang đã từ chức chủ tịch, tổng giám đốc và thành viên hội đồng, hiệu lực ngay lập tức. Thông cáo của hãng cho biết Colette Kress, phó chủ tịch điều hành kiêm giám đốc tài chính, nhận vai tổng giám đốc tạm quyền và vẫn kiêm việc tài chính trong lúc hội đồng tìm người thay thế, xem xét cả ứng viên nội bộ lẫn bên ngoài. Lần đầu tiên trong lịch sử công ty, hội đồng có chủ tịch riêng: Harvey C. Jones, người từng làm tổng giám đốc và chủ tịch điều hành của Synopsys.

Ông Huang rời vị trí sau 33 năm gắn với công ty do ông đồng sáng lập, giữa lúc Nvidia được định giá khoảng 3.800 tỷ USD và chuẩn bị công bố kết quả kinh doanh quý vào thứ Ba. Một tuần trước, hội đồng mở điều tra độc lập và thuê luật sư bên ngoài sau khi chính ông thừa nhận chuyện ngoài hôn nhân. Ngoài vụ việc đã được biết, Reuters đưa tin thêm một mối quan hệ với một nhân viên Nvidia khác và không nêu tên người này.

Nvidia: người tạm quyền và những câu hỏi chưa có đáp án

Kress làm ở Nvidia từ tháng 9-2013, trước đó gần 25 năm giữ các vị trí tài chính ở Cisco và Microsoft. Bà quen mặt với giới phân tích qua các cuộc gọi kết quả kinh doanh, và các phát biểu công khai của bà tới nay xoay quanh con số tài chính chứ chưa đề cập chiến lược sản phẩm, cách đối phó với làn sóng chip tự làm của các lab AI, hay các cam kết mua hàng dài hạn mà Nvidia đã ký.

Cấu trúc tạm quyền đặt ra ba việc cùng lúc. Hội đồng phải tìm người lãnh đạo lâu dài cho công ty từng gần như không có kế hoạch kế vị. Kress phải ký báo cáo tài chính và trả lời nhà đầu tư giữa lúc hoạt động kinh doanh không dừng lại. Và các hợp đồng hạ tầng đang chạy, từ nguồn cung cho các siêu máy tính đến đơn hàng cho khách Trung Quốc, vẫn cần người quyết.

Chuyện chọn người kế nhiệm cũng đã thành đề tài bên ngoài công ty. Ông Trump viết trên Truth Social rằng chỉ một người có thể ngồi vào ghế của ông Huang, và nêu tên Tim Cook, hiện là chủ tịch điều hành hội đồng quản trị Apple sau khi rời ghế tổng giám đốc từ ngày 1-9-2026 theo thông báo của Apple. Jeffrey Sonnenfeld của Trường Quản trị Yale cũng nêu tên Cook trong một bài bình luận trên Time, với lý do ông từng kế nhiệm một nhà sáng lập lớn. Nvidia chưa bình luận gì về các đề xuất này.

Phần chưa rõ nhất nằm ở cuộc điều tra độc lập. Hội đồng chưa công bố phạm vi, thời hạn hay ai sẽ nhận báo cáo cuối cùng, cũng chưa nói kết quả điều tra có được công khai hay không. Song song đó, câu hỏi về an ninh quốc gia đã chuyển sang Quốc hội, nơi các cuộc điều trần có thể buộc Nvidia trả lời về quy trình bán hàng chứ không chỉ về cá nhân ông Huang.

Quốc hội Mỹ mở hai hướng điều tra

Ông Huang đã đồng ý ra trả lời các nghị sĩ, theo NBC News. Hạ nghị sĩ Brian Mast, chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, nói buổi làm việc sẽ diễn ra kín, dự kiến trước Lễ Tạ ơn, có ghi hình và ghi biên bản. Trước đó, ba nghị sĩ Cộng hòa gồm Mast, John Moolenaar và Rick Crawford đã gửi thư yêu cầu ông ra trình bày và dọa trát đòi nếu không tự nguyện.

Hướng thứ hai do phía Dân chủ mở, và nhắm vào chính quyền nhiều hơn là vào Nvidia. Thượng nghị sĩ Ron Wyden và Hạ nghị sĩ Richard Neal gửi thư đề nghị Bộ Thương mại lưu giữ hồ sơ về cách xử lý các lô chip H200 bán sang Trung Quốc, đồng thời đặt câu hỏi vì sao cơ quan này vẫn để Megaspeed tiếp tục mua chip sau khi được báo về nghi vấn an ninh. Là thiểu số trong cả hai viện, hai nghị sĩ có quyền hỏi nhưng không có quyền buộc trả lời.

Lá thư cũng nêu khoản đóng góp 26 triệu USD của Nvidia cho các dự án của ông Trump, và đặt vấn đề liệu hiểu biết về tình thế của ông Huang có ảnh hưởng tới thời điểm phê duyệt hay không. Các nghị sĩ Dân chủ nêu giả thuyết về một khoản thu trên mỗi lô hàng bán sang Trung Quốc, trong khi từ tháng 8-2025 Nvidia và AMD đã đồng ý chia 15% doanh thu từ chip bán cho Trung Quốc cho chính phủ Mỹ để đổi lấy giấy phép xuất khẩu, theo AP.

Cuộc điều trần kín khó trả lời câu hỏi lớn nhất mà thị trường quan tâm: Nvidia đã biết gì về hoạt động mua chip của các khách hàng bị nghi ngờ, và phòng bán hàng của hãng kiểm tra người dùng cuối ở mức nào. Biên bản sau đó có thể là tài liệu đầu tiên nói về chuyện này từ phía công ty.

Nguồn mở mất đi một người đỡ đầu ở Washington

Ông Huang rời đi đúng lúc thương vụ mua lại Hugging Face chưa khép lại. Nvidia công bố kế hoạch chi 12,93 tỷ USD cho nền tảng model mở này hồi tháng 9, dự kiến hoàn tất trong nửa đầu 2027, trong khi Bộ Tư pháp Mỹ đã hỏi thăm về tác động cạnh tranh của thương vụ.

Tổng giám đốc Hugging Face, Clément Delangue, nhận tin này là buồn và nói công ty sẽ tiếp tục đấu tranh cho AI nguồn mở. Trong cộng đồng, lo ngại chung là người kế nhiệm sẽ thận trọng hơn với model mở.

Vị thế của ông Huang trong cộng đồng nguồn mở đến từ ba việc: hãng tự phát hành dòng Nemotron mở cân đối với các model đóng, hãng rót vốn vào những startup muốn làm model Mỹ cạnh tranh với hàng Trung Quốc, và cá nhân ông là gương mặt vận động chính sách. Lá thư chính sách hồi tháng 7 do ông công bố có chữ ký của 25 công ty, trong đó có Microsoft, Meta, IBM, Hugging Face và Palantir, đề nghị Washington không siết model mở quá mức.

Với người dùng trong nước, hai phần liên quan trực tiếp là danh mục model mở trên Hugging Face và dòng Nemotron đang có sẵn. Nvidia chưa nói gì về thay đổi ở hai phần này, và một nguồn tin nội bộ của hãng nói với báo chí rằng việc phát triển Nemotron không bị ảnh hưởng bởi thay đổi nhân sự.

Google đưa Gemini 4 Hydrogen vào Search

Google giới thiệu Gemini 4 Hydrogen và đưa model này vào Google Search trên toàn cầu cùng ngày. Hãng gọi đây là lần nâng model lớn nhất cho Search tới nay.

Hydrogen được thiết kế cho việc chạy nhanh trong các luồng agent, còn hai model đầu bảng Carbon và Argon vẫn dành cho suy luận dài. Google nói Hydrogen hoàn thành tác vụ nhanh gấp 2,5 lần Gemini 3.8 Flash, đạt 57% trên Terminal-Bench 4.1 so với 18,2% của model cũ, và vượt Argon một chút trên chỉ số Artificial Analysis Intelligence Index ở mức suy nghĩ mặc định (51 so với 50, lên 54 ở mức xhigh). Giá niêm yết là 1,50 USD mỗi triệu token đầu vào và 7,50 USD mỗi triệu token đầu ra, giữ nguyên trên toàn bộ cửa sổ ngữ cảnh một triệu token.

Trong Search, thay đổi dễ nhận thấy nhất là khả năng xử lý câu hỏi nhiều phần và câu hỏi có lỗi gõ khó đoán, kèm việc chia một truy vấn thành nhiều truy vấn con để tìm ra những trang mà cách tìm cũ bỏ sót. Câu trả lời cũng nhiều hình ảnh, bảng so sánh và công cụ nhỏ hơn. Google nói các cải thiện áp dụng cho mọi ngôn ngữ mà model AI của hãng đang hỗ trợ, không nêu danh sách cụ thể.

Với đội làm sản phẩm, Orchestrator trong Antigravity là phần dễ đổi cách tính chi phí nhất: thay vì chọn một model cho cả phiên, hệ thống tự đổi giữa Carbon và Hydrogen. Google đo được mức tiết kiệm 24% hạn mức và nhanh hơn 19% trên Terminal-Bench 4.0. Nếu cách này thành chuẩn, chi phí chạy agent sẽ phụ thuộc vào việc định tuyến model, chứ không chỉ vào giá token.

Muse bắt đầu gọi điện thay người dùng

Muse, trợ lý AI dành cho người dùng phổ thông của Meta, mở tính năng gọi điện cho doanh nghiệp ở Mỹ sau thời gian thử nghiệm từ tháng 9. Meta nêu trong trang trợ giúp các mức thuê bao: gói Power 20 USD mỗi tháng với 500 triệu token Muse mỗi tuần, gói Maximum 100 USD mỗi tháng với 3 tỷ token mỗi tuần. Tính năng gọi điện chỉ dành cho người trả phí; hộp thư Muse mới là thứ sắp mở cho người dùng miễn phí.

Ông Alexandr Wang, giám đốc AI của Meta, mô tả các cuộc gọi mà người dùng ngại tự làm: công ty cáp, cơ quan cấp giấy phép lái xe, nhà hàng không nhận đặt bàn online. Trước Muse, Instinct và Gemini của Google cũng đã có tính năng gọi điện tương tự.

Rào cản nằm ở đầu dây bên kia. Nhiều doanh nghiệp và lễ tân cúp máy khi nhận ra không có người thật, và đến nay chưa có chuẩn nào buộc trợ lý AI phải tự giới thiệu mình là máy. Người dùng nhận về hai hệ quả: cuộc gọi có thể thất bại mà không rõ lý do, và thông tin cá nhân đưa vào cuộc gọi do bên thứ ba ghi lại thì nằm ngoài tầm kiểm soát của họ.

Nebius vẽ kế hoạch chi 40 tỷ USD cho năm 2027

Nebius công bố kết quả quý III với doanh thu 980,8 triệu USD, tăng 571% so với cùng kỳ, EBITDA điều chỉnh 465,8 triệu USD, lỗ ròng từ hoạt động liên tục 37,5 triệu USD và chi đầu tư tài sản cố định 7,3 tỷ USD trong một quý. Khoảng một phần ba doanh thu đến từ một khoản thanh toán một lần gắn với mô hình hợp tác mới, nên mức tăng 571% không phản ánh doanh thu định kỳ.

Kế hoạch chi cho năm 2027 là 40 đến 45 tỷ USD, cao hơn nhiều so với dự đoán của Phố Wall, và công ty dựa vào tiền khách trả trước cùng các khoản vay gắn với hợp đồng để trả phần lớn số đó. Cách này biến giá trị tương lai của data center thành nguồn vốn xây chính nó, và chỉ hiệu quả khi các dự án về đích đúng hạn.

Rủi ro lộ ra ở New Jersey. Data center mà Microsoft thuê tính toán đang chậm tiến độ vài tháng, chỉ hơn một nửa công suất theo hợp đồng 19,4 tỷ USD kịp bàn giao trong năm nay, phần còn lại dời sang quý II 2027. Nebius nói nguyên nhân là đơn vị vận hành bên thứ ba dừng máy phát tạm thời nhanh hơn dự kiến khi chuyển sang pin nhiên liệu của Bloom Energy. Cũng tại khu này, cơ quan quản lý New Jersey từng phạt 1,1 triệu USD vì vận hành máy phát khí đốt không phép, và cư dân lân cận đang kiện vì tiếng ồn.

Về phía Microsoft, hãng đã báo chi đầu tư thấp hơn kế hoạch do chậm tiến độ từ bên thứ ba, và theo Bloomberg thì đang siết giám sát các dự án do đối tác vận hành, đồng thời cân nhắc lại việc ký hợp đồng mới. Nebius hạ dự báo doanh thu năm nay 200 triệu USD xuống còn 3 tỷ USD, đặt mục tiêu hòa vốn trước thuế vào quý IV cùng dự báo doanh thu 2027 từ 12 đến 13 tỷ USD, và cổ phiếu đóng cửa giảm 17%. Chi tiết chưa có: Microsoft chưa công khai chấp thuận mốc bàn giao mới.

United Airlines chặn agent AI đặt vé

United Airlines thông báo hạn chế quyền truy cập của các trợ lý AI cá nhân vào hệ thống của hãng, trực tiếp trên ứng dụng và website, gián đoạn qua các đại lý và nền tảng tổng hợp. Hãng cho biết đang cập nhật chính sách đặt vé, xuất vé và phân phối để chặn các agent không được phép.

Lý do hãng đưa ra chia làm hai nhóm. Chia sẻ mật khẩu tài khoản cho trợ lý AI có thể làm lộ dữ liệu, dẫn tới mua nhầm, đổi đặt chỗ ngoài ý muốn hoặc mất dặm MileagePlus. Và một số bước bắt buộc phải có con người, ví dụ làm thủ tục chuyến bay cần người tự xác nhận hành lý không chứa chất bị cấm, điều mà quy định hàng không yêu cầu.

Đây là quyết định tiếp theo trong làn sóng doanh nghiệp Mỹ chặn agent. Mới đây, một số ngân hàng gồm Bank of America khuyến cáo khách không chia sẻ mật khẩu với trợ lý AI. Ai đang dùng agent để đặt vé sẽ thấy luồng tự động hỏng ở bước cuối, và vé đã đặt qua agent vẫn cần kiểm tra lại bằng tay.

SoftBank lỗ 7,1 tỷ USD vì đặt cược khí đốt

SoftBank báo lỗ ròng 7,1 tỷ USD trong quý, trong đó hơn một nửa đến từ các khoản liên quan tới thiết bị phát điện. Công ty đã đặt cọc không hoàn lại cho hơn 13 gigawatt tuabin, khoảng 50% so với mức cần, để giành chỗ sớm trong hàng đợi đặt thiết bị hiện kéo dài tới đầu thập niên 2030. Phần lỗ từ khối này hơn 3 tỷ USD.

Khoản lỗ cho thấy cái giá của việc đặt cược sớm vào nguồn điện. Khi hàng đợi tuabin dài, đặt thừa là cách chắc chắn nhất để có thiết bị đúng lúc, nhưng giả định đằng sau lại dựa vào việc data center của AI sẽ dùng khí đốt với tốc độ SoftBank dự tính. Các nhà phân tích trong ngành nói rằng kết nối lưới với công suất nhỏ hơn kèm pin dự phòng có thể là lựa chọn hiệu quả hơn, và một phần data center đang chuyển hướng theo cách đó.

Tác động tới thị trường khí đốt cho AI chưa rõ. Nhu cầu điện của data center vẫn lớn, nhưng một khoản lỗ công khai ở quy mô này khiến các kế hoạch tự phát điện trở nên kém hấp dẫn hơn so với việc mua điện từ lưới.

Sự cố Fireworks AI kéo theo dữ liệu Notion

Fireworks AI cập nhật sự cố bắt đầu từ tháng 10: nhóm tấn công vào máy phát triển nội bộ qua một nhà cung cấp cloud bên thứ ba, lấy thông tin tài khoản và thanh toán, một phần bí mật, tập dữ liệu và model dở dang của một nhóm khách hàng. Công ty làm việc với Unit 42 của Palo Alto Networks, thu hồi và thay thông tin xác thực, cô lập hệ thống, và tạm dừng tải tập dữ liệu tự phục vụ cho huấn luyện.

Fireworks cho rằng nhóm tấn công có động cơ tài chính và nhắm vào việc bán quyền truy cập model cho các cổng định tuyến trái phép, kiểu tấn công được gọi là LLMJacking. Số thẻ thanh toán không bị ảnh hưởng vì hệ thống của Fireworks không lưu số thẻ.

Notion là khách hàng bị ảnh hưởng đã công bố, với dưới 1% workspace. Phần dữ liệu liên quan là bản ghi hội thoại của người dùng Notion AI dùng tính năng Insights. Notion nói đã ngắt kết nối với Fireworks từ ngày 3-11, và chủ workspace bị ảnh hưởng có thể mở mục xem lại sự cố trong ứng dụng để kiểm tra dữ liệu của mình, cùng danh sách thành viên liên quan.

Rủi ro ở đây rộng hơn phần dữ liệu gửi cho nhà cung cấp. Bản ghi hội thoại, siêu dữ liệu tài khoản và cả model dở dang nằm trong phạm vi một lần xâm nhập, và khoảng thời gian từ lúc phát hiện tới lúc công bố đủ để dữ liệu đã bị sao chép.

Phota Labs ra mắt app ảnh cho iPhone

Phota Labs phát hành ứng dụng iOS dùng AI sửa lại khung hình thay vì chỉ làm đẹp bức ảnh đã chụp. Hai nhà sáng lập Cecilia Zhang và Zach Xia quen nhau ở Adobe khi làm các sản phẩm nhiếp ảnh tính toán gồm Project Indigo, Lightroom và Photoshop. Công ty được a16z dẫn dắt vòng hạt giống 5,6 triệu USD từ năm ngoái.

Lớp cá nhân hóa là chỗ Phota làm khác: hệ thống học đặc điểm khuôn mặt của từng người để giữ nguyên diện mạo khi đổi góc chụp, đổi tiêu cự hoặc chuyển ảnh nhóm rộng thành ảnh chân dung. Ảnh qua xử lý mang watermark vô hình để nền tảng xã hội nhận ra là ảnh đã qua AI. Ứng dụng miễn phí trong giai đoạn đầu, và bản Android đang nằm trong kế hoạch.

Nectar để agent tự tìm creator

Nectar mở rộng nền tảng marketing bằng một agent chuyên tìm creator cho nhãn hàng. Agent tìm trong hơn 300 triệu hồ sơ, đọc nội dung video để hiểu creator nói về chủ đề gì, tự soạn tin nhắn theo giọng thương hiệu, tạo trang riêng để thu thông tin, quản lý hợp đồng và theo dõi kết quả chiến dịch. Công ty nói hệ thống cũng nhận ra các mốc cá nhân như đính hôn, sinh con hay hoàn thành marathon để gợi ý quà.

Nectar cho biết agent dùng được ngay trên toàn cầu với creator Instagram và TikTok, và sẽ mở qua MCP để dùng trong Claude, ChatGPT, Gemini hay Copilot. Công ty gọi vốn 30 triệu USD vòng Series A hồi tháng 5, do Menlo Ventures và quỹ Anthology hợp tác cùng Anthropic dẫn dắt.

Chi tiêu quảng cáo qua creator ở Mỹ dự kiến đạt 44 tỷ USD trong năm nay, theo Interactive Advertising Bureau, và đó là lý do nhiều công ty phần mềm nhảy vào phần quản lý quan hệ với creator. Các đối thủ cùng hướng gồm Aspire và GRIN, và phần khó nhất với mọi agent trong ngành vẫn là đo hiệu quả thật của một quan hệ hợp tác chứ không chỉ số lượt xem.

Norwest lập quỹ 4 tỷ USD, đẩy mạnh AI

Norwest công bố Norwest 18, quỹ thứ 18 và lớn nhất trong 65 năm hoạt động, quy mô 4 tỷ USD. Công ty được Wells Fargo hậu thuẫn duy nhất và đầu tư đa giai đoạn, lần này dành phần lớn chú ý cho AI trên ba thị trường Mỹ, Ấn Độ và Israel.

Các hướng được nêu tên gồm AI vật lý, AI giọng nói, an ninh mạng dùng agent và hàng không vũ trụ, cùng ứng dụng AI theo ngành dọc trong y tế, tiêu dùng và hạ tầng. Hai khoản đầu tư gần đây cho thấy cách họ chọn: Coval làm công cụ kiểm thử agent, Generalist AI làm model nền cho robot. Quỹ trước đó đóng ở mức 3 tỷ USD năm 2024, và từ đó tới nay công ty đã rót vốn vào hơn 87 thương vụ.

Kỳ tới

Kỳ tới, mình sẽ theo dõi kết quả kinh doanh của Nvidia và những gì bà Kress nói về kế hoạch trước mắt, biên bản buổi điều trần kín của ông Huang, cùng tiến độ thương vụ Hugging Face. Ở nhóm hạ tầng, câu hỏi cần trả lời là Microsoft có chấp thuận mốc bàn giao mới ở New Jersey hay không, vì nó quyết định kế hoạch chi 40 tỷ USD của Nebius có đứng được.