Chăm sóc rốn và tắm bé sơ sinh đúng cách

Rốn của con cần đúng hai thứ: khô và sạch. Không thuốc bột, không tự sát trùng. Tắm lần đầu sau 24 giờ, nước ấm vừa, phòng kín gió, và không bao giờ rời con khi tắm. Dấu hiệu nhiễm trùng rốn thì đi khám ngay.

Lưu ý y khoa: Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế khám, chẩn đoán hoặc điều trị bởi bác sĩ. Cách chăm rốn và tắm cho con mình. Hỏi nhân viên y tế trong lần tái khám. Các con số nhiệt độ, thời gian trong bài theo chương, chưa được đối chiếu độc lập với khuyến cáo quốc tế tại thời điểm viết.

Trả lời nhanh

Rốn của con chỉ cần hai thứ: khô và sạch. Bạn đừng rắc gì lên đó, đừng tự sát trùng, đừng băng kín suốt ngày. Cứ để thoáng, giữ khô, ngó mỗi ngày một lần.

Tắm lần đầu sau 24 giờ sau sinh. Nước 36–38°C theo chương, phòng kín gió, tắm vài phút rồi ra. Và một luật cứng: tay bạn luôn ở trên người con khi tắm.

Thấy đỏ lan, mủ, mùi hôi, chảy máu không cầm ở rốn thì đi khám ngay. Đừng tự bôi gì ở nhà.

Chăm sóc rốn: cứ khô và sạch

Cuống rốn sẽ khô dần, sẫm màu rồi rụng trong 1–3 tuần. Bạn không cần làm cho nó rụng nhanh hơn.

Cách chăm theo chương, mình ghi lại cho dễ nhớ:

• Vệ sinh theo đúng hướng dẫn của nơi con theo dõi. Mỗi viện hướng dẫn một kiểu, bạn nghe theo chỗ mình khám.
• Không rắc bất kỳ thuốc hay bột nào vào chân rốn. Bột giữ ẩm, lại che mất dấu hiệu nhiễm trùng.
• Kẹp rốn tháo sau 48 giờ. Ngày đầu có thể băng gạc vô khuẩn, sau đó để hở cho mau khô.
• Gấp tã xuống dưới chân rốn. Để tã khỏi cọ vào cuống rốn, nước tiểu khỏi ngấm lên.

Mấy thứ đừng làm với rốn

Ngắn thôi, bạn nhớ giúp mình: đừng giật hay kéo dù nhìn như sắp rụng. Đừng tự lau cồn i-ốt quanh rốn, theo chương nó có thể làm bỏng da non của bé. Đừng băng kín liên tục. Đừng ngâm rốn trong nước bẩn.

Lúc tắm, bạn giữ vùng rốn sạch rồi lau khô sau tắm. Tay chạm vào rốn lúc nào cũng phải là tay đã rửa sạch.

Khi nào đi khám ngay

Rốn khô bình thường đôi khi rỉ chút dịch trong, hay lấm tấm máu khô. Cái này không sao.

Bạn đưa bé đi khám ngay khi có một trong các dấu hiệu theo chương: da quanh rốn đỏ lan rộng, chân rốn rỉ dịch vàng có mùi hôi, có mủ, chảy máu không cầm. Nếu bé kèm sốt, bú kém, li bì thì đi gấp hơn nữa.

Đã có dấu hiệu nhiễm trùng thì đừng đắp lá hay bôi thuốc ở nhà. Lúc này là việc của nhân viên y tế.

Tắm bé: khi nào, nước bao nhiêu

Tắm lần đầu sau 24 giờ sau sinh theo chương. Để giữ lớp vernix bảo vệ da bé trong ngày đầu.

Trước khi đặt bé vào chậu, bạn bày sẵn hết ra tầm tay: khăn, quần áo, tã, kem hăm nếu dùng. Vì từ lúc bé xuống nước, tay bạn không rời bé nữa.

• Nước 36–38°C theo chương, đo bằng nhiệt kế. Tay mình chịu nóng tốt hơn da bé nhiều, đừng thử bằng tay.
• Pha nước lạnh trước, thêm nước nóng sau. Tránh cú nước đầu vòi quá nóng làm bỏng bé.
• Phòng kín gió, ấm 28–30°C theo chương. Đóng cửa sổ, tắt quạt chiếu thẳng vào chỗ tắm. Mùa lạnh thì bật đèn sưởi trước vài phút.
• Tắm 5–10 phút, xong trước khi nước nguội. Bé sơ sinh mất nhiệt nhanh lắm.
• Da bé nhạy cảm. Bạn đừng mua sẵn nhiều sữa tắm mùi thơm. Tuần đầu tắm nước sạch thôi cũng đủ, hoặc chọn loại không mùi dịu nhẹ.

Mấy lần một tuần là đủ

Theo chương, tắm 2–3 lần mỗi tuần hoặc khi bé dơ là đủ. Tắm hằng ngày không cần, lại làm khô da.

Ngày không tắm, bạn lau nếp gấp cổ, nách, bẹn, sau tai bằng khăn ấm mỗi ngày. Sữa, mồ hôi, nước dãi đọng ở đó dễ gây hăm. Lau xong nhớ thấm khô. Để ẩm đọng lại thì lau cũng như không.

Ba luật cứng khi tắm

Bạn nhớ ba điều này giúp mình:

Một là không bao giờ để bé một mình trong phòng tắm. Dù chỉ quay ra lấy cái khăn vài giây, dù có ghế tắm. Ghế tắm không phải thiết bị an toàn.

Hai là không đổ thêm nước nóng hay lạnh khi bé đang trong chậu. Dễ sốc nhiệt, dễ bỏng.

Ba là giữ bé chắc tay mọi lúc. Xà phòng trơn lắm. Một tay bạn đỡ đầu cổ, một tay thao tác.

Da bé sơ sinh cũng đừng thử mẹo dân gian: lá tắm, rượu gừng, các loại nước lá không rõ nguồn. Không hợp đâu.